อาการ “ช่องปากแห้ง” หรือ “ภาวะน้ำลายน้อย”

อาการ “ช่องปากแห้ง” หรือ “ภาวะน้ำลายน้อย”

 
ช่องปากแห้ง หรือภาวะน้ำลายน้อย อาจส่งผลต่อความสะอาดและการย่อยอาหารในช่องปากได้ เนื่องจากน้ำลายมีบทบาทสำคัญในการควบคุมเชื้อแบคทีเรียและเชื้อราในช่องปาก ซึ่งส่งผลโดยตรงกับสุขภาพในช่องปากเรา ดังนั้นเราควรทราบถึงสาเหตุและวิธีดูแลอาการดังกล่าว ดังนี้ 
สาเหตุของอาการปากแห้ง
อาการปากแห้งจะเกิดขึ้นเวลาที่ต่อมน้ำลายในปากผลิตน้ำลายออกมาไม่เพียงพอต่อการทำให้ภายในช่องปากเปียกแฉะอยู่เสมอ ซึ่งการที่ต่อมน้ำลายทำงานผิดปกติอาจมาจากสาเหตุต่อไปนี้ 
  • การใช้ยา มียาอยู่มากมายหลายชนิดที่มีผลข้างเคียงทำให้เกิดอาการปากแห้งขึ้นมาได้ ซึ่งยาที่มีความเสี่ยงจะทำให้เกิดปัญหา ได้แก่ยาที่ใช้รักษา โรคซึมเศร้า โรคความดัน โรควิตกกังวล รวมทั้งยาแก้แพ้ ยาแก้คัดจมูก ยาผ่อนคลายกล้ามเนื้อ และยาแก้ปวด 
  • มีอายุมากขึ้น ผู้สูงวัยมักจะมีอาการปากแห้งเมื่อมีอายุมากขึ้น ร่วมกับปัจจัยอื่นๆ เช่น การใช้ยาบางชนิด ความสามารถในการดูดซึมยาลดลง ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ และมีปัญหาด้านสุขภาพมานาน 
  • ยาเคมีบำบัดโรคมะเร็ง ยาเคมีบำบัดอาจทำให้ธรรมชาติของน้ำลายเปลี่ยนไป รวมทั้งทำให้การผลิตน้ำลายลดลงด้วย อาการเช่นนี้จะเป็นอาการเพียงชั่วคราว ซึ่งเมื่อใช้ยาเคมีบำบัดเสร็จสิ้นแล้ว น้ำลายก็จะกลับมาทำหน้าที่ตามปกติ นอกจากนี้การฉายรังสีบริเวณศีรษะและคอ ก็อาจทำให้ต่อมน้ำลายเกิดความเสียหาย ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้ร่างกายผลิตน้ำลายได้น้อยลง อาการเช่นนี้อาจเป็นอาการเพียงชั่วคราวหรือถาวรก็ได้ ขึ้นอยู่กลับปริมาณรังสีและบริเวณที่มีการฉายรังสี 
  • เส้นประสาทได้รับความเสียหาย อุบัติเหตุหรือศัลยกรรมที่ทำให้เส้นประสาทบริเวณศีรษะและคอเกิดความเสียหาย อาจส่งผลให้เกิดอาการปากแห้งได้ 
  • มีปัญหาทางด้านสุขภาพ อาการปากแห้งอาจมีสาเหตุมาจากปัญหาสุขภาพ เช่น โรคเบาหวาน เส้นเลือดในสมองแตก การติดเชื้อราในช่องปาก โรคอัลไซเมอร์ หรือโรคที่เป็นผลมาจากการแพ้ภูมิตัวเอง เช่น โรคในกลุ่มอาการโจเกรน (Sjogren’s Syndrome) หรือโรคเอดส์ นอกจากนี้การนอนกรนและการหายใจทางปาก ก็อาจทำให้เกิดอาการปากแห้งได้ด้วย 
  • การสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์ รวมทั้งการเคี้ยวยาเส้น อาจทำให้มีอาการปากแห้งเพิ่มขึ้นได้ 
  • การใช้ยาคลายเครียด ยาบ้าหรือยาเมทแอมฟีตามิน (Methamphetamine) และการสูบกัญชา อาจทำให้เกิดอาการปากแห้งขั้นรุนแรงได้ นอกจากนี้ยังก่อให้เกิดความเสียหายกับฟัน และมีกลิ่นปากแบบ คนเสพยา 
อาการปากแห้ง
สัญญาณต่างๆ ที่บ่งบอกว่ามีอาการปากแห้งหรือภาวะน้ำลายน้อย ได้แก่ 
  • มีความรู้สึกว่าปากเหนียวและแห้ง
  • หิวน้ำบ่อยๆ
  • มีความรู้สึกว่าเจ็บภายในปาก หรือเจ็บที่บริเวณมุมปาก หรือมุมปากมีอาการผิวแตก รวมทั้งริมฝีปากมีอาการแห้ง
  • มีความรู้สึกคอแห้งบ่อยๆ
  • มีความรู้สึกแสบร้อนภายในปาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณลิ้น
  • ลิ้นมีอาการแห้ง และแดง
  • มีปัญหาในการพูด รวมทั้งในการรับรส การเคี้ยว และการกลืนอาหาร
  • มีอาการแสบคอ เจ็บในคอ และจมูกแห้ง
  • มีกลิ่นปาก 
ปัญหาแทรกซ้อนจากอาการปากแห้ง
ถ้าใครมีปริมาณน้ำลายไม่เพียงพอและมีอาการปากแห้ง อาจนำไปสู่ปัญหาแทรกซ้อนเหล่านี้ได้ 
  • มีปัญหาคราบฟัน ฟันผุ และโรคเหงือกเพิ่มขึ้น
  • มีอาการเจ็บในช่องปาก
  • ติดเชื้อราในช่องปาก
  • เจ็บบริเวณมุมปาก และมีอาการแห้งแตกร่วมด้วย หรือมีอาการริมฝีปากแห้ง
  • ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ เนื่องจากมีปัญหาการเคี้ยวและกลืนอาหาร
  • อาการปากแห้งอาจทำให้การใส่ฟันปลอมเป็นไปอย่างยากลำบาก 
วิธีการรักษาอาการปากแห้ง
หากทราบว่าอาการปากแห้งนั้นเกิดจากการใช้ยาบางชนิด ควรปรึกษาแพทย์ ซึ่งแพทย์อาจจะปรับขนาดการรับประทานยา หรือเปลี่ยนไปใช้ยาที่ไม่เกิดอาการปากแห้งแทน นอกจากนี้แพทย์อาจเขียนใบสั่งน้ำยาบ้วนปาก เพื่อช่วยฟื้นฟูความชุ่มชื้นในช่องปาก ซึ่งถ้าน้ำยาบ้วนปากนั้นไม่ช่วยให้อาการดีขึ้น แพทย์อาจให้ทานยาซาลาเจน (Salagen)  ซึ่งจะช่วยกระตุ้นให้ร่างกายผลิตน้ำลายออกมา 
วิธีกระตุ้นเพื่อให้มีน้ำลายมากขึ้น มีดังนี้
  • อมลูกอม ลูกกวาด หรือเคี้ยวหมากฝรั่ง
  • ดื่มน้ำเยอะๆ เพื่อช่วยให้ปากคงความชุ่มชื้นอยู่เสมอ
  • แปรงฟันโดยใช้ยาสีฟันที่ผสมฟลูออไรด์ และใช้น้ำยาบ้วนปากที่ผสมฟลูออไรด์ ที่สำคัญควรพบทันตแพทย์อย่างสม่ำเสมอ
  • หายใจทางจมูก และหลีกเลี่ยงการหายใจทางปากให้มากที่สุด
  • ติดตั้งเครื่องทำไอน้ำไว้ในห้อง เพื่อช่วยเติมความชุ่มชื้นให้กับอากาศภายในห้องนอน
  • ใช้น้ำลายเทียมที่หาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป 
จาปินขอสนับสนุนให้ทุกท่านห่างไกลจากอาการปากแห้ง หรือภาวะน้ำลายน้อย โดยเริ่มต้นทุกๆ เช้าวันใหม่ด้วยการดื่มน้ำไอวอเตอร์ (iWater) วันละ 6 - 8 แก้ว (1.5 - 2 ลิตร) ซึ่งเป็นปริมาณที่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย และสามารถช่วยให้ระบบต่างๆ ในร่างกายทำงาน    ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เครื่องผลิตน้ำดื่มไอเวอเตอร์ได้รับการรับรองมาตรฐานจากองค์การอนามัยแห่งชาติ ประเทศสหรัฐอเมริกา (NSF) ด้วยคุณสมบัติเด่น เป็นน้ำกลุ่มโมเลกุลเล็ก คงไว้ซึ่งแร่ธาตุที่มีอยู่ในน้ำ เช่น แคลเซียม แมกนีเซียม โพแทสเซียม   และเติมเต็มบรรยากาศที่สดชื่นภายในบ้านของท่านด้วยเครื่องไอวอเตอร์แอร์ (iWater Air) ซึ่งจะช่วยให้ในบ้านของท่านมีอากาศที่สะอาด และน่าอยู่มากยิ่งขึ้น  ส่งผลให้ทุกคนในครอบครัวมีสุขภาพดีกันตลอดไป

My Instagram

Made with by OddThemes | Distributed by Gooyaabi Templates